Numer 5/113 / 2012



- OD REDAKCJI

MAGDALENA ŚWIGOST - Wychowanie do wartości w pedagogice Janusza Korczaka
Każdy okres w historii wyróżniał się inną specyfiką problemów towarzyszących wychowaniu. Wychowawca w I, X, XV czy XX wieku, napotykał na problemy, które w jego odczuciu były nowe i trudne do przezwyciężenia. Warto powracać myślą do rozwiązań zaprezentowanych przez pedagogów poprzedzających nasze czasy. W niniejszym opracowaniu zwrócono uwagę na koncepcję wychowania Janusza Korczaka – pedagoga uważanego za pierwszego rzecznika praw dziecka. Janusz Korczak był z wykształcenia lekarzem pediatrą, a równocześnie doskonałym publicystą i znanym działaczem społecznym. Bardzo szybko odkrył potrzebę służby dzieciom nie tylko jako ich lekarz, ale jako wychowawca. W 1905 r. uzyskał dyplom lekarza, a już w 1912 r. objął stanowisko dyrektora Domu dla Sierot w Warszawie i tej pracy oddał się bez reszty . Angażował się również w inne działania wychowawcze, zwracając zawsze uwagę na podmiotowy charakter wychowanków. Prowadzona przez niego placówka opierała się na zasadzie samorządności dzieci. Miały one rzeczywisty wpływ na funkcjonowanie instytucji. Należy podkreślić, że jako diagnosta bardzo wnikliwie analizował zachowania i postępy podopiecznych. Swoją rolę wychowawcy wiązał z potrzebą towarzyszenia tym, których prowadził. Tej zasadzie pozostał wierny aż do ostatniego marszu, który odbył się dnia 6 sierpnia 1942 r. i prowadził do obozu zagłady w Treblince .

MONIKA SZCZYGIEŁ - Jestem człowiekiem – znam swoją wartość i wiem do czego dążę – scenariusz zajęć

Anna Noworyta, ZPO w Rybnej – Wychowawcze oddziaływania na młodzież szkolną w związku z oczekiwaniem na Euro 2012

Zbliżające się rozgrywki Mistrzostw Europy 2012 i podjęcie przez Polskę roli współgospodarza tego wydarzenia niosą ze sobą liczne konsekwencje dla całego społeczeństwa. Ciągle słyszymy rozmowy na temat stadionów, autostrad, hoteli, treningów itp. Nie mniej istotna okazuje się kwestia wiążąca się z wychowaniem młodego kibica. W związku z tym szkoły nie pozostają obojętne wobec czekających nas igrzysk i wykorzystują ten czas, by w sposób szczególny zwrócić uwagę na kreowanie właściwych uczniowskich postaw wobec sportu, bezpieczeństwa, przeciwników itd. Mistrzostwa Europy w piłce nożnej okażą się zatem nie tylko sprawdzianem dla europejskich drużyn. Będzie też można przy tej okazji odpowiedzieć na pytanie: Czy polska szkoła jest przygotowana na Euro 2012? Czy uczniowie polskiej szkoły będą w czasie tych i innych wydarzeń sportowych „Kibicami przez duże K”[1]?

Jedną z odpowiedzi na potrzeby szkoły w zakresie przygotowań do Euro 2012 okazała się realizacja programu edukacyjnego „Bezpieczne Areny 2012”[2], która miała miejsce w Krakowie, w drugiej połowie 2011 r. Podobne przedsięwzięcia wprowadzono również w życie w innych miastach Polski. Autorami programu „Bezpieczne Areny 2012” są Anna Płachczewska-Rogozińska i Piotr Rogoziński, a realizacją zajmowało się Starostwo Powiatowe w Krakowie oraz instytucje zainteresowane sprawami bezpieczeństwa. Odbiorcami programu byli uczniowie szkół gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych, jak również nauczyciele oraz pracownicy innych jednostek odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w naszym powiecie. Przewidziano warsztaty dla ok. 5000 uczniów, szkolenia dla kilkudziesięciu pracowników szkół oraz konferencję dla 70–80 przedstawicieli władz, służb bezpieczeństwa, dyrektorów szkół oraz mediów.

Za główne cele programu obrano:

·               Kreowanie postaw bezpiecznego zachowania na nowoczesnych arenach sportowych.

·               Nabycie wiedzy dotyczącej zasad organizowania wielkich imprez masowych.

·               Przełamywanie obecnych w społeczeństwie stereotypów dotyczących imprez masowych i obiektów sportowych.

·               Zaangażowanie do udziału w projekcie instytucji realizujących zadania z zakresu bezpieczeństwa: władz samorządowych, policji, straży pożarnej, towarzystw sportowych i zarządców stadionów.

·               Podniesienie wiedzy pracowników szkół z zakresu bezpieczeństwa.

·               Zbudowanie platformy współdziałania wielu instytucji przez różnego rodzaju działania edukacyjne, takie jak konferencje, warsztaty, studyjne wizyty w obiektach sportowych.

·               Budowanie pozytywnego wizerunku krakowskich stadionów[3].

Najpierw organizatorzy programu skierowali działania do dorosłych, by w następnej kolejności oni zachęcili młodzież i razem z grupami uczniów przyjechali na krakowskie stadiony. Dlatego realizacja programu obejmowała trzy etapy[4]:

1.     Konferencja Promocyjna oraz debata na temat „Krakowskie Stadiony – bezpieczne miejsce rodzinnej rozrywki”. Uczestnikami konferencji i debaty byli przedstawiciele władz powiatowych i samorządowych, służb mundurowych, dyrektorzy szkół, administratorzy obiektów sportowych, przedstawiciele mediów.

2.     Szkolenie dla nauczycieli, wychowawców, psychologów i pedagogów szkolnych na terenie stadionów.

3.     Warsztaty edukacyjne dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, których celem było poszerzenie wiedzy z zakresu edukacji dla bezpieczeństwa.

Wszystkie stopnie realizacji programu podzielone zostały na część teoretyczną i praktyczną. Część teoretyczna poświęcona była m.in. takim zagadnieniom jak: potencjalne zagrożenia i sposoby ich zapobiegania, zasady bezpieczeństwa na imprezach masowych, odpowiedzialność prawna uczestników imprez (ze zwróceniem szczególnej uwagi na konsekwencje związane z naruszeniem ładu i porządku publicznego przez osoby niepełnoletnie), tolerancja, zasada fair play. Część praktyczna miała formę wycieczki po krakowskich stadionach Cracovii i Wisły, podczas której szczególnie zwracano uwagę na miejsca związane z zachowaniem bezpieczeństwa.

Czy potrzebne było aż tak duże przedsięwzięcie, by przekazać młodym ludziom informacje na temat bezpieczeństwa na stadionach, by wiedzieli, jak należy zachowywać się podczas imprez masowych? Niewątpliwie wiedza na temat różnych zjawisk sprawia, że nie żyjemy w poczuciu zagrożenia i strachu przed nieznanym. Wiedza jest bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na nasze poczucie bezpieczeństwa. Do tego źródła poczucia bezpieczeństwa można dotrzeć na różne sposoby. Najlepiej, gdy wiedza jest zdobywana poprzez praktykę, a przynajmniej z wykorzystaniem elementów praktycznych i wizualnych. I właśnie okazją do takiej edukacji była wizyta na stadionie piłkarskim.

Program „Bezpieczne Areny 2012” pozwolił nawiązać współpracę pomiędzy władzami lokalnymi, podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo, administratorami obiektów sportowych, pracownikami placówek oświatowych i uczniami w zakresie tak współcześnie istotnych problemów, jakimi są bezpieczeństwo i tolerancja. Dyrektorzy szkół i nauczyciele poznali obraz stadionów, który dotychczas znali najczęściej jedynie z przekazów medialnych. Poznali miejsca, które są lub będą miejscami rozrywki niektórych ich uczniów, poznali zasady funkcjonowania tych miejsc, możliwości ich wykorzystania oraz realne zagrożenia, jakie mogą się w tych miejscach pojawić i przed którymi należy starać się uchronić młodych kibiców. Dla młodzieży wizyta na stadionach wiązała się z silnymi emocjami wzbudzanymi zarówno przez atrakcyjność tych obiektów, jak i informacje, jakich dotąd nie słyszeli, dotyczące np. ogromnej liczby osób zaangażowanych z działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa imprez masowych. Uczniowie mogli zwiedzić nie tylko trybuny, które dostępne są dla każdego kibica w czasie meczu, ale również dotknąć murawy i zobaczyć stadion od „drugiej” strony, oglądając centrum monitoringu, loże prasowe, spikerkę, skyboxy, szatnie, siłownie itd.

Takie całościowe spojrzenie na imprezę sportową poprzedzone warsztatami na temat tolerancji, bezpieczeństwa i zasady czystej gry pozwoliły młodemu człowiekowi dostrzec w wydarzeniu sportowym coś więcej niż walkę dwóch drużyn. Bo mecz sportowy to przedsięwzięcie wymagające współpracy wielu podmiotów w zakresie organizacji imprezy, to okazja do poznania innych ludzi, innych kultur, to czerpanie przyjemności z przebywania w towarzystwie ludzi, z którymi dzielimy nasze zainteresowania. To również sięgnięcie do kolebki naszej kultury i cywilizacji, i pielęgnowanie idei fair play, która powinna towarzyszyć nam po dziś dzień nie tylko w sporcie, ale w każdej sferze naszego życia. Potwierdzenie znajdujemy w jednej z definicji sportu rozumianego jako świadoma działalność, której towarzyszy zamiar pedagogiczno-wychowawczego oddziaływania na człowieka. „Celem tej działalności jest doskonalenie zarówno sprawności psychofizycznej danego podmiotu w sposób wszechstronny lub ukierunkowany, jak i zawartości wewnętrznej (duchowej, moralnej)”[5].

 Bez wątpienia wizyta na stadionach piłkarskich i zwrócenie uwagi na możliwości postępowania zgodnie z powyższą zasadą była krokiem ku wychowaniu świadomych kibiców – nie tylko kibiców Mistrzostw Europy, ale „kibiców dnia codziennego”.

 

PRZYPISY:

[1] „Jestem Kibicem przez duże K” to nazwa ogólnopolskiego programu edukacyjno-alternatywnego kształtującego pozytywne zachowania dzieci i młodzieży jako uczestników imprez sportowych opracowanego przez Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji, Warszawa 2011.

2 Informacje o programie „Bezpieczne Areny 2012” pochodzą z materiałów konferencyjnych, szkoleniowych oraz z moich własnych doświadczeń uczestnictwa w programie.

3 Tamże.

4 Tamże.

5 R. M. Kalina, Przeciwdziałanie agresji. Wykorzystanie sportu do zmniejszania agresywności, Warszawa: Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej 1991, rdz. VIII, s. 227.

 

BIBLIOGRAFIA:

Wydawnictwa zwarte:

Kalina R. M.: Przeciwdziałanie agresji. Wykorzystanie sportu do zmniejszania agresywności. Warszawa: Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej 1991.

Wydawnictwa elektroniczne:

Płachczewska-Rogozińska A.: Materiały konferencyjne „Bezpieczne Areny 2012” [online] [dostęp 22 lutego 2012]. Dostępny w World Wide Web:http://www.viaimprezy.pl/uploads/Bezpieczne_Areny_2012/Materia%C5%82y%20konferencyjne%20_Bezpieczne%20Areny%202012_,%209%20czerwca%202011.pdf


 

 

 

 

 


ANNA NOWORYTA - Wychowawcze oddziaływania na młodzież szkolną w związku z oczekiwaniem na Euro 2012
Zbliżające się rozgrywki Mistrzostw Europy 2012 i podjęcie przez Polskę roli współgospodarza tego wydarzenia niosą ze sobą liczne konsekwencje dla całego społeczeństwa. Ciągle słyszymy rozmowy na temat stadionów, autostrad, hoteli, treningów itp. Nie mniej istotna okazuje się kwestia wiążąca się z wychowaniem młodego kibica. W związku z tym szkoły nie pozostają obojętne wobec czekających nas igrzysk i wykorzystują ten czas, by w sposób szczególny zwrócić uwagę na kreowanie właściwych uczniowskich postaw wobec sportu, bezpieczeństwa, przeciwników itd. Mistrzostwa Europy w piłce nożnej okażą się zatem nie tylko sprawdzianem dla europejskich drużyn. Będzie też można przy tej okazji odpowiedzieć na pytanie: Czy polska szkoła jest przygotowana na Euro 2012? Czy uczniowie polskiej szkoły będą w czasie tych i innych wydarzeń sportowych „Kibicami przez duże K”

JAN WNĘK - Nauczanie geografii w myśli pedagogicznej Bronisława Ferdynanda Trentowskiego

BARBARA KOSZYK - Idee Janusza Korczaka we współczesnej szkole

ZBIGNIEW POWĄZKA - Przykłady rozwijania aktywności twórczej dzieci i młodzieży podczas przedłużania zadania matematycznego

KAMILA KNOL - Profilaktyka agresji elektronicznej – co może zrobić szkoła?

ANDRZEJ MIELCZAREK - Zmiany w polskim szkolnictwie zawodowym. Więcej szans niż zagrożeń (cz. III)

MAŁGORZATA KALISZEWSKA - O projektowaniu życia – szkic na kanwie zrealizowanego projektu edytorskiego

KATARZYNA PALECZNY - „Dziecko potrafi…” „Artystyczna pasja” uczniów z ZS im. św. Jana Kantego w Bystrej k. Jordanowa

AGNIESZKA MARZĘCKA - Protest przeciwko rakowi

KRYSTYNA DYNOWSKA-CHMIELEWSKA, JANUSZ STASZEK - Podsumowanie wizyt superwizyjnych projektu DiAMEnT przeprowadzonych przez Lindę Tafel – profesora National-Louis University w Chicago

WŁODZIMIERZ PABIAN - Projekt doskonalenia metodycznego nauczycieli gry na perkusji w szkołach muzycznych I i II stopnia.

IRENA KACZMARCZYK - Śladami Nikifora Krynickiego

PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA WOJEWÓDZKA W KRAKOWIE POLECA - MARTA ŚLUSAREK Janusz Korczak – zestawienie bibliograficzne ze zbiorów PBW w Krakowie (wybór)

DARIA GRODZKA - Inauguracja Roku Janusza Korczaka na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie

ANDRZEJ GÓRNIAK - Stowarzyszenie Nauczycieli Historii

JADWIGA ZARAJCZYK - Wiersze

MARTA GALOS, MARTA ŚLUSAREK - Galeria Prac Plastycznych Uczniów

- Rozstrzygnięcie konkursu MCDN „Kreatywny Nauczyciel”

- Oferta prenumeraty „Hejnału Oświatowego”

- Galeria prac uczniów z Zespołu Szkół im. św. Jana Kantego w Bystrej